Van stress naar ontspanning

Goede stress: bereik je optimale stress niveau!

Uitzicht

Stel: je moet morgen een belangrijke presentatie geven op je werk. Je baas zal er zijn, een aantal collega’s zitten erbij en ook een belangrijke klant zal naar jou gaan luisteren. Je bereid je daarom goed voor. Je hebt een mooie presentatie gemaakt, neemt je aantekeningen nog eens door en je weet wat je wilt gaan zeggen en overbrengen. Je vindt het spannend om te doen en daardoor ben je gefocust, gemotiveerd en heb je er zin in.¬†Als je dit wel eens meemaakt ervaar je wat wetenschappers ‘goede stress’ of eustress noemen!

Misschien herken je deze situatie (als je een hekel hebt aan presentaties geven, stel je dan eens voor dat je met een ander project bezig bent dat je op een positieve manier spannend vindt) en heb je ervaren dat een klein beetje spanning en stress onder de juiste omstandigheden best zijn voordelen kan hebben! Psychologen noemen positieve stress ook wel ‘eustress’. Eustress kan ons een (adrenaline) boost geven op een belangrijk moment, zodat we goed presteren.

Maar soms wordt de stress ons teveel. We zijn dan juist minder geconcentreerd, prikkelbaar, afgeleid en vergeetachtiger. Neem bijvoorbeeld een hockeyer of een voetballer die op een belangrijk moment een penalty moet nemen. Een beetje spanning zou de speler kunnen helpen gefocust te zijn en de bal gericht in de hoek te plaatsen. Maar bij teveel spanning en stress hebben we minder controle over ons lichaam en zal er minder gericht geschoten kunnen worden. Bovendien denken we minder helder en de kwaliteit van onze beslissingen hobbelt achteruit. Niet bepaald handig als je de wedstrijd wilt winnen…

Hoe kunnen we nu weten of de stress die we ervaren goed voor ons is? Bestaat er zoiets als goede stress? En wanneer gaat goede stress over in vervelende of slechte stress?

Goede stress en ons lichaam

Stress kan goed zijn voor onze prestaties! Daar is veel onderzoek naar gedaan.De eerste stap in het begrijpen van jou optimale goede stress niveau is je bewust worden en het in de gaten houden van je lichaamsreacties. Als we stress ervaren gaan onze hartslag en bloeddruk omhoog. Er komen belangrijke adrenaline en cortisol hormonen in onze bloedbaan. Dit is op zich fijn, want deze hormonen zorgen er in het begin voor dat we ons beter kunnen concentreren. We kunnen meer onthouden, zijn creatiever en besluitvaardiger. Uit een Amerikaans onderzoek (Yerkes & Dodson) bleek dat mensen door een beetje stress productiever werden en beter gingen presteren!

Maar de onderzoekers kwamen er ook achter dat op een bepaald niveau de voordelen verdwijnen en wij slechtere keuzes gaan maken. Ze maakten er een grafiekje van:

Yerkes & Dodson goede stress curve

Goede stress verbetert je prestaties. Slechte stress verminderd je prestaties

In feite is het voor iedereen persoonlijk welk stressniveau optimaal is. Maar voor ons allemaal geldt dat er een punt komt waarop we teveel stress gaan ervaren. Goede stress wordt dan slechte stress. We zijn dan terecht gekomen op het neerwaartse stuk van onze eigen ‘stress curve’.

Hoe weet je of de stress die je ervaart goed of slecht voor je is? Je kan dit volgens de onderzoekers herkennen door op de volgende punten te letten:

  1. Ben je snel afgeleid? Wil je bijvoorbeeld na een korte of kleine inspanning alweer even naar de koffieautomaat, of een website bekijken? Heb je moeite je aandacht en energie langer dan een half uur bij je werk te houden?
  2. Hoe voel je je? Ben je minder positief over waar je mee bezig bent? Is je enthousiasme omgedraaid naar frustratie?
  3. Heb je het gevoel dat je bijna niet meer kan?
  4. Heb je hoofdpijn, rugpijn, duizeligheid of een verhoogde hartslag gekregen?
  5. Heb je negatieve gedachten gekregen? Lijken kleine tegenslagen groter dan ze werkelijk zijn?
  6. Ben je de nuance verloren? (zwart/wit of alles of niets denken, perfectionistisch worden)

Je kan jezelf ook afvragen hoe je je voelt en gedraagt als je werkelijk diep ontspannen bent. Hoe ben jij als je een dag lekker op het strand hebt gelegen? Hoe ver zit je daar nu vanaf?

Ik ben benieuwd of jullie jezelf in hierin herkennen. In het volgende artikel geef ik je praktische tips over wat je kan doen als je slechte stress bij jezelf herkent!

 

Jullie ‘we-gaan-voor-goede-stress’ coach,

lennart